Naziv Lopare potiče, po legendi, od drevnog lopara, drvene alatke slične lopati za stavljanje tijesta u pekaru i vđenje hljeba, koje je nekada u ovom mjestu izrađivao glasoviti majstor

Po drugoj legendi, Lopare su dobile ime po stanovnicima koji su ovdje živjeli i često se tukli, što se u žargonu kaže "lopali".

O starosti Lopara ne može se sa sigurnošću govoriti. Prvi podaci o naselju potiču iz druge polovine osamnaestog vijeka, jer su ovdje bili konaci, a grđeni su na raskrsnici puteva i služili za odmaranje trgovačkih i drugih karavana. U Loparama se počinje širiti područje oko rijeke Gnjice, stvara se njena dolina, što je bilo povoljno za razvoj domaćinstava na ovom prostoru.

Neki dijelovi opštine su, po ostacima iz prošlosti, i ranije bili naseljavani, jer se u nekim selima nalaze stećci (nadgrobni spomenici iz perioda srednjeg vijeka). Najviše ih je (čak 30) na tromeđi između Tobuta, Labucke i Vukosavaca. Prema arheološkim nalazima, tvrdi se da je u ovom kraju bilo i Ilirsko naselje, još prije 2600 godina, što odgovara srednjem željeznom dobu.

Početak komunalne izgradnje vezuje se za period austrougarske vladavine (1878-1918) kada je izgrđena zgrada današnjeg opštinskog suda (ranije je to bila žandarmerijska stanica) i oba puta koji vezuju Lopare sa susjednim opštinama.

Lopare su dugo bile naselje drumskog tipa, sa dugom glavnom ulicom (prolaznim putem) kroz sredinu, i malim, često slijepim, uličicama koje se odvajaju od ove glavne. U novije vrijeme, od te glavne ulice, duge 1600 metara, račvaju se sada bolje ulice sa kućama, poslovnim i drugim objektima.

Lopare dobijaju i privredne objekte, koji opet gravitiraju na toj glavnoj ulici, što Loparama daje posebnu draž i privlačnost. Tu su ciglana, fabrika stolica, hladnjača, pogoni Dite, Pharmanove, Termala, te škole, pravoslavna crkva, hotel, administrativni centar, robna kucča, stambene zgrade...

Sudeči po onome što se sada može vidjeti u Loparama i čitavoj opštini, stanovnici ovog dijela Republike Srpske voljni su da izgrade moderan zavičaj po vlastitoj mjeri i ukusu, dovoljan da u njemu žive ljudi dobre volje, čvrsti i postojani kao njihova planina, na čijim se obroncima, visovima i visoravnima nalaze. Sada se u svako Loparsko selo može docći automobilom (u svako doba godine), telefoni i savremeni aparati u domaćinstvima su svakodnevica, a i mladost obećava - niko od djece nije ostao van školskih klupa.

I ono najvažnije - sve je manje ljudi koji žele otići iz svojih sela u gradove. Žele ostati na svojoj grudi, i na njoj stvarati uslove za savremeni život.

Lopare sve više dobijaju osmijeh modernog garda, koji od drumske varošice prerasta u privlačno mjesto u kome će se, pored privrede, razvijati i turizam. Ponos ovog kraja je voćarstvo, što će u eri očuvanja životne sredine i proizvodnji zdrave hrane imati odlučujuće mjesto.